Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği’nin aylık kültür, sanat ve edebiyat dergisi Dil ve Edebiyat, Eylül 2026 tarihli 213. sayısında “Dijitalizm ve Mahremiyet” başlıklı dosyayı okurlarına sunuyor.
Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği’nin aylık kültür, sanat ve edebiyat dergisi Dil ve Edebiyat, Eylül 2026 tarihli 213. sayısında “Dijitalizm ve Mahremiyet” başlıklı dosyayı okurlarına sunuyor. Derginin yeni sayısında dijital çağın insan, aile, dil, eğitim ve edebiyat üzerindeki etkileri farklı yönleriyle tartışılıyor.
(BASIN BÜLTENİNDEN HABERLEŞTİRİLMİŞTİR.)
Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği (TDED) tarafından yayımlanan Dil ve Edebiyat dergisinin 213. sayısı çıktı. Eylül 2026 tarihini taşıyan yeni sayı, “Dijitalizm ve Mahremiyet” dosyası etrafında şekilleniyor.
Dijitalleşmenin gündelik hayattan aile yapısına, çocuk edebiyatından dil eğitimine kadar uzanan etkilerini ele alan dosyanın yanı sıra dergide şiir, hikâye, deneme, inceleme, söyleşi, folklor, sinema, kitap değerlendirmeleri ve kültür-sanat haberleri de yer alıyor.
Ekrem Erdem: “Türkçeyi Dijital Çağın Yetkin Bir Dili Kılmalıyız”
Dergi, Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Genel Başkanı Ekrem Erdem’in “Kelimelerin İkliminde, Dijital Çağın Eşiğinde” başlıklı takdim yazısıyla açılıyor.
Erdem yazısında ana dilin kimlik ve medeniyet inşasındaki önemine dikkat çekerken Türkçenin dijital çağın imkânlarıyla birlikte düşünülmesi gerektiğini vurguluyor. Dijital mecralarda kullanılan dilin yalnızca iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda kültürel mirasın geleceğe taşınmasında önemli bir rol üstlendiğini belirten Erdem, Türkçenin yapay zekâ, yazılım ve bilişim alanlarında da güçlü ve yetkin bir dil hâline getirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Erdem, takdim yazısında şu ifadelere yer veriyor:
“Bizim davamız, dijital çağın sunduğu imkânlarla Türkçemizin asaletini, nezaketini ve kavram zenginliğini buluşturmaktır. Dijital mecralarda içerik üretirken de kelimelerimizin bize ecdadımızdan tevarüs eden kutlu bir emanet olduğu şuurunu asla yitirmemeliyiz.”
Dijital Çağda Mahremiyet Tartışması
Derginin Genel Yayın Yönetmeni Özcan Ünlü ise “Bir Hakikat Muhafızı ve Dijital Çağda Mahremiyet” başlıklı sunuş yazısında hem sayının dosya konusunu değerlendiriyor hem de Ağustos ayında hayatını kaybeden hikâyeci ve düşünür Ali Haydar Haksal’ı anıyor.
Ünlü, dijital çağda görünürlük arzusunun mahremiyet alanını giderek daralttığına dikkat çekerek modern insanın sürekli paylaşma ve görünür olma isteğini eleştiriyor. Ali Haydar Haksal’ın edebî ve düşünsel tavrını ise sözün ve edebiyatın ahlâkî boyutunu koruyan bir yaklaşım olarak değerlendiriyor.
Yasin Aktay ile “Gelenek ve Modernizm” Söyleşisi
Dil ve Edebiyatın 213. sayısının kapağında sosyolog ve akademisyen Prof. Dr. Yasin Aktay ile gerçekleştirilen söyleşi yer alıyor.
Elif Tokkal tarafından gerçekleştirilen “Gelenek Ölü Bilgiler Mecmuası Değildir” başlıklı söyleşide gelenek ve modernizm arasındaki ilişki tartışılıyor. Söyleşi, geleneğin durağan ve geçmişe ait bir bilgi yığını olarak değil, bugünü anlamlandırmaya devam eden canlı bir kültürel alan olarak değerlendirilmesi üzerine yoğunlaşıyor.
“Dijitalizm ve Mahremiyet” Dosyasında Neler Var?
Sayının ana dosyasında dijitalleşmenin toplum ve kültür üzerindeki etkileri farklı disiplinlerden yazarların katkılarıyla ele alınıyor.
Bora Durmuşoğlu, “Algoritma Aileden Güçlü mü?” başlıklı yazısında dijital algoritmaların bireyin ve ailenin gündelik hayatındaki etkisini tartışırken Ayşegül Sözen Dağ, “Ekran Bağımlılığı, Dijital Dünyada Hız Çıkmazı ve Tabiatla Ünsiyetin Yeniden Kurulması” yazısında dijital bağımlılık ve modern hayatın hız problemi üzerinde duruyor.
Laçin Özgül, “İki Okuma Evreni Arasında” başlıklı yazısıyla geleneksel ve dijital okuma biçimlerini karşılaştırırken Sedat Karagöl, “Dijitalleşen Çocuk Edebiyatı Üzerine” başlıklı çalışmasında teknolojik dönüşümün çocuk edebiyatına etkilerini değerlendiriyor.
Suna Özcan, “Dijital Çağda Dil Eğitimi ve Dillerin Geleceği” yazısında dil öğretiminin dijitalleşmeyle geçirdiği dönüşümü ele alırken Elif Tokkal, “Güzel Olan Yitirdiklerimiz mi Gördüklerimiz mi?” başlıklı metniyle dosyaya katkıda bulunuyor.
Şiirden Hikâyeye Geniş Bir Edebiyat Seçkisi
Derginin şiir sayfalarında Hasan Akay “Yeni Dünya Güzeli”, Mustafa Yürekli “Irmak Öfkesi”, Şakir Kurtulmuş “Ceylan Gözlü Yapraklar”, Nurettin Durman “Maviyi Denize Verelim”, Ercan İriş “Devrimci”, Suavi Kemal Yazgıç “Cahil Ayna”, Asiye Ceyhan “Günleri Beşe Böldüm” ve Ömer Tarhan “Tarağın Sarı Dişleri” adlı şiirleriyle yer alıyor.
İnceleme ve deneme sayfalarında İbrahim Eryiğit “Dilin Matematiği”, Adem Turan “Yaz Notları: Yaz Delisi”, İmdat Demir “Şiirin Poetik Gerilimi ve Estetiği”, Mustafa Uçurum “Sözün İkinci Ömrü” ve Yunus Emre Altuntaş “Şiirin Görünmeyen Mimarisi: Ritim, Ses ve Derunî Ahenk” başlıklı yazılarıyla okur karşısına çıkıyor.
Hikâye bölümünde ise Ümit Topçu “Hadi Be”, Zeynep Yıldırım da “Yer Açın” adlı hikâyeleriyle derginin yeni sayısına katkı sunuyor.
Kitap, Portre, Folklor ve Sinema Yazıları
- sayının kitap değerlendirmeleri bölümünde Şadi Oğuzhan, “Sayıklarken Anlatılmış Şiirler”; Meryem Esen, “Valyo Asıl Sen Neden Burada Değilsin?”; M. Ali Özdoğan, “Ali Celep’in ‘Harp Çantası’nda Ne Var?” ve Rana Çevik, “Hayatın Tam Ortasında İki Kayıt” başlıklı yazılarıyla yer alıyor.
Derginin “Aşina Çehreler” bölümünde Erbay Kücet, Üzeyir Gündüz’ü “Gözyaşının Düştüğü Ayet” başlıklı yazısıyla anlatıyor. Ahmet Özdemir ise “Folklor Edebiyatımızda Eylül Esintileri” başlıklı incelemesiyle halk kültürü ve edebiyat arasındaki ilişkiye eğiliyor.
Sinema sayfalarında Ali Çınar, “Odessa: Görkemli Bir Eve Dönüş Hikâyesi” başlıklı yazısıyla yer alırken Elif Sönmezışık Aydın, “TDED’den Dil ve Kültür Seferberliği” başlıklı haberle derneğin çalışmalarını aktarıyor.
Yeni sayıya ayrıca Osman Sak imzalı bir çizim eşlik ediyor.
Dil ve Edebiyat’ın Yayın Kadrosu
Şair ve yazar Özcan Ünlü’nün Genel Yayın Yönetmenliğinde yayımlanan derginin danışmanlığını, TDED Basım ve Yayından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı İrfan Çalışan yürütüyor.
Derginin Yayın Kurulu’nda Adem Turan, Ali Bal, Duran Boz, Erbay Kücet, Ercan İriş, Gülcan Tezcan, İlhan Kurt, Hayrettin Taylan, Mustafa Özçelik, Mustafa Uçurum, Rıdvan Canım, Şakir Kurtulmuş ve Üzeyir İlbak yer alıyor. Sorumlu Yazı İşleri Müdürlüğünü ise Elif Tokkal üstleniyor.
Dil ve Edebiyatın “Dijitalizm ve Mahremiyet” dosyasını merkeze alan 213. sayısı, tded.org.tr üzerinden ve Türk Telekom E-Dergi aracılığıyla okunabiliyor.
YORUM